ព័ត៌មាន

នៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ថ្លែងក្នុងពិធីបិទវគ្គ បណ្តុះបណ្តាលស្តីពី តួនាទី ភារកិច្ចនិងក្រមសីលធម៌អាចារ្យខ្មែរ (ជំនាន់ទី៥៣) ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បានមានប្រសាសន៍លើកឡើងថា អាចារ្យ-អាចារ្យរិនី ដែលជាអ្នកដឹកនាំពិធីមង្គល និងបុណ្យផ្សេងៗត្រូវអនុវត្តតាមក្បួនតម្រាច្បាប់ពីបុរាណ ពិសេសត្រូវមានក្រមសីលធម៌ជាអាចារ្យឱ្យស័ក្តិសមជាអ្នកដឹកនាំពិធីកម្មផ្សេងៗ។
ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍ថា ក្រោមមត៌កដឹកនាំប្រកបដោយគតិបណ្ឌិតរបស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី បច្ចុប្បន្នជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងបន្តដឹកនាំដោយរាជរដ្ឋាភិបាល នីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយភាពប្រាកដនិយមរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ទើបវគ្គបណ្តុះបណ្តាលតួនាទីភារកិច្ច និងក្រមសីលធម៌អាចារ្យខ្មែរនេះអាចប្រព្រឹត្តឡើងទៅបានដោយភាពរលូន និងជាបន្តបន្ទាប់ គឺអាស្រ័យដោយព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង ជាប្រទេសដែលមានស្ថិរភាពនយោបាយ មានសិទ្ធិសេរីភាពខាងជំនឿសាសនា និងមានការអភិវឌ្ឍលើគ្រប់វិស័យ។
ឯកឧត្តមបណ្ឌិត បានលើកឡើងថា ក្នុងបរិការណ៍នេះការតម្រង់ទិសតាមរយៈការបើកវគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពីតួនាទីភារកិច្ច និងក្រមសីលធម៌អាចារ្យ អាចារិនីខ្មែរទើបជាយន្តការចាំបាច់ និងមានសារៈសំខាន់ណាស់សម្រាប់ឱ្យការរៀបចំពិធីមង្គល និងពិធីបុណ្យផ្សេងៗមានភាពរលូនអនុលោមតាមក្បួនតម្រាពីបុរាណ និងឯកសារដែលមាននៅសេសសល់ ហើយក៏ដើម្បីធានាដល់ការអភិរក្ស និងអភិវឌ្ឍប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់មរតកដូនតាយើងឱ្យបានគង់វង្ស និងមានគុណភាពដើម្បីដឹកនាំពិធីបុណ្យតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនាផង និងទំនៀមទម្លាប់ពីបុរាណផង ព្រោះពិធីទាំងនេះចាំបាច់ទាមទារឱ្យមានបណ្ឌិតជនអ្នកចេះដឹងជួយដឹកនាំដល់សាធារណជនឱ្យអនុវត្តបានត្រឹមត្រូវលើគោលឯកភាពគ្នាមួយ ហើយអ្នកចេះដឹងនោះលោកហៅថា “អាចារ្យ”។

រាជរដ្ឋាភិបាលបានបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយ “លើកកម្ពស់សាសនារបស់រដ្ឋ តម្លៃសីលធម៌សង្គម និងសុខដុមនីយកម្មសាសនា” ស្ថិតនៅបញ្ចកោណទី១ មុំទី៥ ការពង្រឹងភាពជាពលរដ្ឋក្នុងសង្គមដែលមានអារ្យធម៌ខ្ពស់ ប្រកបដោយសីលធម៌ សមធម៌ និងបរិយាបន្ន។ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងគោលនយោបាយខាងលើ ក្រសួងបានកំណត់ដាក់ចេញនូវយុទ្ធសាស្រ្តចំនួន៥ សម្រាប់អនុវត្ត រយៈពេល៥ឆ្នាំខាងមុខ ២០២៤- ២០២៨ រួមមាន៖ ១.ការលើកកម្ពស់សាសនារបស់រដ្ឋ ២.ការលើកកម្ពស់សីលធម៌សង្គម ៣.ការរក្សាសុខដុមនីយកម្មសាសនា ៤.ការពង្រឹងគុណភាពអប់រំពុទ្ធិកសិក្សាគ្រប់កម្រិត និង ៥.ការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពស្ថាប័ន និងធនធានមនុស្ស។
ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន បានប្រគេននិងជូនដល់សិក្ខាកាមអាចារ្យ និងអាចារិនីក្នុងវគ្គទី៥៣នេះ នៅអនុសាសន៍ដូចខាងក្រោម៖
១. អាចារ្យត្រូវមាន ក្រមសីលធម៌អាចារ្យដែលជាអ្នកដឹកនាំពិធីកម្មផ្សេងៗ សូមមានក្រមសីលធម៌ និងសុជីវធម៌ទាំងកាយវិការ និងការប្រើពាក្យពេចន៍ ពិសេសកម្មវិធីមង្គលផ្តល់នូវសិរីសួស្តីឱ្យស័ក្តិសមជាអ្នកដឹកនាំកម្មវិធី ។

២.ត្រូវចូលរួមរៀបចំវត្តអារាមឱ្យក្លាយទៅជាវត្ត ស៣ គឺ៖ ១.វត្តស្អាត ២.វត្តស្វាង ៣.វត្តស្ងប់ ដើម្បីឱ្យស័ក្តិសមជាទីសក្ការៈនិងជារមណីយដ្ឋានផ្តល់ទាំងសេចក្តីសុខផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្តដល់ពុទ្ធបរិស័ទ។
៣. ត្រូវមានសាមគ្គីធម៌ និងទំនាក់ទំនងល្អជាមួយពុទ្ធបរិស័ទចៅអធិការវត្តអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ចូលរួមទប់ស្កាត់កុំឱ្យមានអធិករណ៍កើតឡើងនៅក្នុងវត្ត ឬក្នុងមូលដ្ឋានរបស់ខ្លួន។
៤.ជំរុញចលនាចូលរួមដាំដំណាំបន្លែបង្ការតាមផ្ទះ និងវត្តអារាមតាមមូលដ្ឋានដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃ និងចូលរួមបំផុសឱ្យពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តចូលរួមនូវសកម្មភាពដាំបន្លែនៅតាមគេហដ្ឋានដែលមានដីទំនេររៀងៗខ្លួនផងដែរ។

សូមជម្រាបជូនថា វគ្គបណ្តុះបណ្តាលស្តីពី តួនាទី ភារកិច្ច និងក្រមសីលធម៌អាចារ្យខ្មែរ (ជំនាន់ទី៥៣) ព្រះមន្ត្រីសង្ឃ សិក្ខាកាមជាអាចារ្យមកពីរាជធានី-ខេត្ត ចំនួន២៤១ អង្គ/នាក់ក្នុងនោះ ព្រះសង្ឃ៤៨អង្គ សិក្សារយៈពេល៥ថ្ងៃ ដែលមានគ្រូឧទ្ទេសចំនួន២៤រូប សិក្សាលើ២៣មុខវិជ្ជា ដោយចែកចេញជា៤ផ្នែកធំៗដូចជា ការគ្រប់គ្រង វិជ្ជាហោរាសាស្រ្ត ពិធីបុណ្យសព និងទម្រង់អាពាហ៍ពិពាហ៍ខ្មែរ ៕

នាថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា អញ្ជើញធ្វើសនវការជាមួយ ឯកឧត្តម ស្ទីវិន ប៉ាងឈីវី (Steven Pang Chee Wee) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតវិសាមញ្ញនិងពេញសមត្ថភាព នៃសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរីប្រចាំនៅកម្ពុជា ដើម្បីពិភាក្សាការងារនិងការប្តេជ្ញាចិត្ត ពង្រឹង និងពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីឱ្យកាន់តែរីកចម្រើនរឹងមាំថែមទៀត នៅទីស្តីការក្រសួងធម្មការនិងសាសនា។

នៅក្នុងជំនួបនាឱកាសនេះ ឯកឧត្តម ស្ទីវិន ប៉ាងជីវី (Steven Pang Chee Wee) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតទើបតែងតាំងថ្មីនៃសាធារណរដ្ឋសិង្ហបុរីប្រចាំនៅកម្ពុជា បានជម្រាបជូនឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី អំពីវត្តមានមកដល់ទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ជាឯកអគ្គរដ្ឋទូត បន្ទាប់ពី ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានជូនសារតាំងចំពោះ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រមុខរដ្ឋស្តីទីនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានជម្រាបជូនអំពីគោលបំណងសំខាន់មួយចំនួនរួមមាន៖

១.ជម្រាបជូនឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី អំពី វិស័យសាសនានៅប្រទេសសឹង្ហបុរី។

២.ជម្រាបជូនអំពីគោលការណ៍ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងសាសនានៅប្រទេសសឹង្ហបុរី។

៣.អញ្ជើញឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ចូលរួមព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់មួយដែលនឹងប្រារព្ធឡើងនាពេលខាងមុខ។

៤.ឯកឧត្តមបានប្តេជ្ញាចូលរួមចំណែកជាមួយក្រសួងធម្មការនិងសាសនា ក្នុងការអប់រំយុវជនតាមរយៈវិស័យសាសនានៅកម្ពុជា។

ក្នុងនោះ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត ក៏បានបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តបន្តពង្រឹង និងពង្រីកទំនាក់ទំនងឱ្យកាន់តែល្អប្រសើររវាងប្រទេសទាំងពីរលើគ្រប់វិស័យ ពិសេសវិស័យសាសនាផងដែរ ក្នុងបេសកកម្មនៃអាណត្តិការទូតរបស់ឯកឧត្តមនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងសូមថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានអនុញ្ញាតឱ្យឯកឧត្តមចូលជួបសម្តែងការគួរសមនាឱកាសនេះ។

ជាឆ្លើយតប ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានសម្តែងការស្វាគមន៍ និងអបអរសាទរយ៉ាងកក់ក្តៅ ចំពោះឯកឧត្តម ប៉ាង ឈីវី ដែលត្រូវបានតែងតាំងជាឯកអគ្គរដ្ឋទូតសិង្ហបុរីប្រចាំកម្ពុជា ព្រមទាំងបានបញ្ជាក់ពីការគាំទ្រ និងកិច្ចសហការយ៉ាងពេញលេញ ដើម្បីជួយសម្រួលដល់បេសកកម្មការទូតរបស់ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូតឱ្យទទួលបានជោគជ័យ។

ឯកឧត្តម ចាយ បូរិន បានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំដ៏ប៉ិនប្រសព្វនិងមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានដឹកនាំបន្តពី សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី បច្ចុប្បន្នជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា គឺរក្សាបានសុខសន្តិភាព ស្ថេរភាព និងមានការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើនទាំងវិស័យអាណាចក្រ និងពុទ្ធចក្រគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី សង្ឃឹមថា ចំពោះបេសកកម្មការទូតរបស់ ឯកឧត្តមឯកអគ្គរដ្ឋទូត លើទឹកដីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានេះ នឹងបានស្វែងយល់ពីសក្តានុពលខេត្តទាំងអស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ពិសេសវិស័យសាសនា កសិកម្ម ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា ដើម្បីជាទន់ក្នុងការគៀរគរវិនិយោគិនសឹង្ហបុរីមកវិនិយោគនៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើន និងប្រកបដោយភាពកក់ក្តៅ ៕

(តាកែវ) នៅថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី បណ្ឌិត ឃឹម សន សម្តេចព្រះសង្ឃនាយករងទី៣ និងឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បាននិមន្តនិងអញ្ជើញទៅចូលរួមដាំដើមឈើនិងពិនិត្យមើលការដាំបន្លែបង្ការ នៅវត្តសំរោងរ័ត្ន ដែលមានព្រះគ្រូសរណមុនីធម្ម ឃុន សំបុត្រ ជាព្រះចៅអធិការ ស្ថិតនៅឃុំពេជសារ ស្រុកកោះអណ្តែត ខេត្តតាកែវ ដើម្បីចូលរួមចំណែកបង្កើនបរិស្ថានស្អាតក្នុងវត្តនិងទ្រទ្រង់ជីវភាពរបស់ព្រះសង្ឃ តាជី យាយជី និងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តទាំងមូល ដោយមានការនិមន្តនិងអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់សម្តេច ព្រះមន្ត្រីសង្ឃ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីរាជការ លោកប្រធានមន្ទីរធម្មការនិងសាសនា ពុទ្ធបរិស័ទ សិស្សានុសិស្សព្រមទាំងអាជ្ញាធរមូលដ្ឋានផងដែរ។

ជាកិច្ចស្វាមគមន៍ ព្រះគ្រូសរណមុនីធម្ម ព្រះចៅអធិការវត្ត បានថ្លែងអំណរព្រះគុណនិងអរគុណដល់ សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី ព្រមទាំងឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រីទាំងអស់ ដែលបានឆ្លៀតពេលនិមន្តនិងអញ្ជើញចូលរួមដាំដើមឈើ និងពិនិត្យការដាំដំណាំ និងបន្លែបង្ការនៅក្នុងវត្ត។ ព្រះគ្រូសរណមុនីធម្ម មានព្រះសង្ឃដីការប្រគេននិងបញ្ជាក់ជូនអំពីស្ថានភាពទូទៅរបស់វត្តថា វត្តសំរោងរ័ត្ន បានកសាងឡើងនៅថ្ងៃទី២៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០០០ បើគិតមកដល់ពេលនេះ មានអាយុកាល ២៦ឆ្នាំ ដោយមានការឧបត្ថម្ភពីសំណាក់សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី បណ្ឌិត ឃឹម សន ទើបធ្វើឱ្យសមិទ្ធផលនានានៅក្នុងវត្តមានការរីកចម្រើនជាលំដាប់ ទាំងអស់នេះ អាស្រ័យដោយមានសទ្ធាជ្រះថ្លាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីសំណាក់ អ្នកឧកញ៉ាព្រឹទ្ធមហាឧបាសិកាធម្មញ្ញាណវិវឌ្ឍនា ប៊ុន ស៊ាងលី សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធ បណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន និងក្រុមគ្រួសាររបស់សម្តេច ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទជិតឆ្ងាយ។ បច្ចុប្បន្នវត្តមានព្រះសង្ឃសរុបចំនួន ១០ព្រះអង្គ តាជី យាយជីសរុបចំនួន៣០នាក់ និងក្មេងវត្តសរុបចំនួន៧នាក់។ ក្រៅពីសមិទ្ធផលដែលជាសំណង់ហើយនោះ ផ្ទៃដីវត្តមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់ទៅលើការដាំដើមឈើនិងបន្លែបង្ការ។ ព្រះគ្រូសរណមុនីធម្ម បានបញ្ជាក់ថា ការផ្តួចផ្តើមគំនិតឱ្យព្រះសង្ឃ អាចារ្យ និងគណៈកម្មការវត្តដាំដើមឈើ ដើម្បីចូលរួមចំណែកបង្កើនបរិស្ថានស្អាតក្នុងវត្តស្របតាមអភិក្រម ស៣ របស់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា គឺ “វត្តស្អាត វត្តស្វាង និងវត្តស្ងប់” និងដាំបន្លែបង្ការ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាចង្ហាន់ប្រចាំថ្ងៃដល់ព្រះសង្ឃ និងអ្នកស្នាក់នៅក្នុងវត្ត បានឆាន់និងទទួលទាន។ ម្យ៉ាងទៀតក៏ទទួលបាននូវបន្លែផ្លែឈើ ធម្មជាតិ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ គ្មានជាតិគីមី ជាគុណប្រយោជន៍ចំពោះព្រះសុខភាពនិងសុខភាព ព្រមទាំងបំផុសឱ្យពុទ្ធបរិស័ទចេះស្រឡាញ់បរិស្ថាននិងដាំបន្លែបង្ការនៅក្នុងបរិវេណលំនៅដ្ឋានដែលមានដីទំនេរ ដើម្បីសម្រួលបន្ទុកចំណាយក្នុងជីវភាពរស់របស់ខ្លួនផងដែរ។

សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរចំពោះព្រះចៅអធិការវត្តដែលបានយកព្រះទ័យទុកដាក់ចាត់ឱ្យអាចារ្យ គណៈកម្មការ ក្មេងវត្ត ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទដាំដើមឈើ និងបន្លែបង្ការ។ សកម្មភាពទាំងនេះ ពិតជាបានឆ្លើយតបទៅនឹងគោលនយោបាយនិងការដឹកនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល និងបរិបទនៃពិភពលោកបច្ចុប្បន្ន ហើយបានជំរុញលើកទឹកព្រះទ័យ ទឹកចិត្តឱ្យព្រះគ្រូចៅអធិការ និងព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គ ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តទាំងអស់ ខិតខំប្រឹងប្រែងបន្តនិរន្តភាពនៃការដាំដើមឈើ និងបន្លែបង្ការឱ្យកាន់តែផុសផុល ដើម្បីអភិវឌ្ឍវត្តឱ្យប្រែក្លាយទៅជារមណីយដ្ឋានបៃតង ជាវត្តគំរូសម្រាប់ឱ្យវត្តដទៃទៀតបានយកតម្រាប់តាម និងដើម្បីរក្សាបានសុខមាលភាពល្អទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត ស្របតាមព្រះពុទ្ធដីការទ្រង់សម្តែងទុកថា “អរោត្យា បរមា លាភា” ភាពមិនមានរោគ ជាលាភដ៏ប្រសើរ។ លើសពីនេះ សម្តេចព្រះសង្ឃនាយករងទី៣ និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានស្នើឱ្យគ្រប់វត្តអារាមនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ពង្រឹងនិងបង្កើតឱ្យមានបណ្ណាល័យសម្រាប់បម្រើដល់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវរៀនសូត្រទាំងគ្រហស្ថនិងបព្វជិត ដើម្បីពង្រឹងការយល់ដឹង និងការប្រតិបត្តិបានត្រឹមត្រូវទៅតាមទ្រឹស្ដីព្រះពុទ្ធសាសនា។

នាឱកាសនោះដែរ សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី និងអគ្គមហាឧបាសិកាធម្មរតនវិវឌ្ឍនា សុខ ឈាង ក៏បានប្រគេនទេយ្យវត្ថុ បច្ច័យ គ្រឿងបរិក្ខារមួយចំនួន ដល់ព្រះចៅអធិការវត្ត ព្រះថេរានុត្ថេរគ្រប់ព្រះអង្គ ព្រមទាំងអាចារ្យ គណៈកម្មការវត្ត លោកតា លោកយាយ លោកគ្រូអ្នកគ្រូ សិស្សានុសិស្ស ព្រមទាំងបានប្រគេនពរ ជូនពរសូមឱ្យបានសមប្រកបដោយពុទ្ធពរបួនប្រការគឺ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ កុំបីប្រែក្លាយជាបការៈដទៃឡើយ៕

(រាជធានីភ្នំពេញ) នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា អញ្ជើញធ្វើសវនាការ ជាមួយ លោក អែល ដើរ បេនយ៉ាមីន អិម ហ្សី តៃ (Elder Benjamin M.Z Tai) ប្រធានតំបន់អាស៊ីនៃសាសនាចក្រនិងសហការីចូលជួបសម្តែងការគួរសមនិងពិភាក្សាការងារ ក្នុងឱកាសដែលលោកបញ្ចប់អាណត្តិបេសកកម្មការងារនៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅទីស្តីការក្រសួង។
លោក អែលដើរ បេនយ៉ាមីន អិម ហ្សី តៃ (Elder Benjamin M.Z Tai) ប្រធានតំបន់អាស៊ីនៃសាសនាចក្រ បានជម្រាបជូន ឯកឧត្តម រដ្ឋមន្ត្រី និងសុំអនុសាសន៍ មួយចំនួន៖
១.លោក អែលដើរ បេនយ៉ាមីន អិម ហ្សី តៃ មកជម្រាបលា ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី ដោយពីលោកត្រូវបានបញ្ចប់អាណត្តិបេសកកម្មនៃប្រទេសកម្ពុជា
២.អំពីសំណង់របស់សាសនាចក្រនៃព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទនៃពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយ ដែលបានកសាងរួចនិងកំពុងកសាង។
៣.សូមឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី ណែនាំអំពីលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តផ្សេងៗ ឬវិញ្ញាបត្រដែលក្រសួងធម្មការនិងសាសនាបានឯកភាព អំពីការស្នើរសុំសាងសង់ព្រះវិហារឬទីស្នាក់ព្រះវិហារ របស់សាសនាដែលកំពុងប្រតិបត្តិនៅកម្ពុជា។
នៅក្នុងឱកាសនេះដែរ លោក អែលដើរ បេនយ៉ាមីន អិម ហ្សី តៃ (Elder Benjamin M.Z Tai) បានសម្តែងនូវការពេញចិត្តចំពោះការរីកចម្រើននៃទំនាក់ទំនង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីលើគ្រប់វិស័យ ពិសេសវិស័យសាសនានិងសេដ្ឋកិច្ចនៅកម្ពុជា ។ ជាងនេះទៅទៀត លោក សូមកោតសរសើរនិងថ្លែងអំណរគុណ ដល់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនាដឹកនាំដោយឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន ដែលជាសេនាធិការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានគ្រប់គ្រងយ៉ាងល្អ ផ្តល់នូវ ភាពកក់ក្តៅ នឹងរក្សានូវសុខដុមនីយកម្មសាសនា ស្របទៅនឹងច្បាប់ ដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន បានលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក្រោមការដឹកនាំដ៏ប៉ិនប្រសព្វនិងមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលបានដឹកនាំបន្តពី សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី បច្ចុប្បន្នជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា គឺរក្សាបានសុខសន្តិភាព ស្ថេរភាព និងមានការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើនទាំងវិស័យអាណាចក្រនិងពុទ្ធចក្រគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ។ ដោយឡែកចំពោះសំណង់អាគារ ដែលបានសាងសង់ដោយ សាសនាចក្រនៃព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទនៃពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយ បានធ្វើឡើងប្រកបដោយស្តង់ដាត្រឹមត្រូវនិងមានគុណភាពខ្ពស់។
ក្នុងនោះផងដែរ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានអនុញ្ញាតឱ្យសាសនាចក្រនៃព្រះយេស៊ូគ្រីស្ទនៃពួកបរិសុទ្ធថ្ងៃចុងក្រោយ និងសិក្សាជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំជំនាញរបស់ក្រសួង
ទៅលើកិច្ចការលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តផ្សេងៗឱ្យបានត្រឹមត្រូវទៅតាមច្បាប់របស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្តមរដ្ឋមន្ត្រី បានជូនពរ លោក អែលដើរ បេនយ៉ាមីន អិម ហ្សី តៃ (Elder Benjamin M.Z Tai) ប្រធានតំបន់អាស៊ីនៃសាសនាចក្រ ដែលបានបញ្ចប់អាណត្តិបេសកកម្មកការងារនៅកម្ពុជា បន្តទទួលបានជោគជ័យ ក្នុងបេសកកម្មនានានៅពេលខាងមុខបន្តទៀត៕

សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី បណ្ឌិត ឃឹម សន សម្តេចព្រះសង្ឃនាយករងទី៣ និងឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បាននិមន្ត និង អញ្ជើញទៅ ពិនិត្យមើលការដាំដំណាំ បន្លែបង្ការ នៅវត្តធម្មវិបស្សនារាម (ហៅវត្តតាភេម) ដែលមានព្រះវិន័យសំវរ រិន សុផុន ជាព្រះចៅអធិការវត្ត ស្ថិតនៅភូមិតាភេម សង្កាត់កំបូល ខណ្ឌកំបូល រាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីចូលរួមចំណែកទ្រទ្រង់ជីវភាពរបស់ព្រះសង្ឃ តាជី យាយជី និងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តទាំងមូល។ ព្រះវិន័យសំវរ រិន សុផុន ព្រះចៅអធិការវត្ត មានព្រះសង្ឃដីការប្រគេននិងបញ្ជាក់ជូនអំពីស្ថានភាពទូទៅរបស់វត្តថា វត្តធម្មវិបស្សនារាម (ហៅវត្តតាភេម) បានកសាងឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៨៣០ (អាយុកាល១៩៦ឆ្នាំ) លើផ្ទៃដីទំហំ ៥ហិកតា ៣២អារ ៦៩ម៉ែត្រក្រឡា។ បច្ចុប្បន្នវត្តមានព្រះសង្ឃសរុបចំនួន ៦៥ព្រះអង្គ តាជី យាយជីសរុបចំនួន៤០នាក់ និងក្មេងវត្តសរុបចំនួន៥នាក់។ កន្លងមក អាស្រ័យដោយមានសទ្ធាជ្រះថ្លាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ពីសំណាក់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និងសម្តេចកិត្តិព្រឹទ្ធបណ្ឌិត ប៊ុន រ៉ានី ហ៊ុនសែន ទើបធ្វើឱ្យការកសាងសមិទ្ធផលនានានៅក្នុងវត្តមានការរីកចម្រើនជាលំដាប់។ ក្រៅពីសមិទ្ធផលដែលជា សំណង់ហើយនោះផ្ទៃដីវត្តមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់ទៅលើការរធ្វើកសិកម្មដាំបន្លែ បង្ការ និងដើមឈើហូបផ្លែ។ ព្រះតេជគុណបានបញ្ជាក់ថា ការផ្តួចផ្តើមគំនិតឱ្យព្រះសង្ឃ អាចារ្យ និងគណៈកម្មការវត្តដាំដុះបន្លែ បង្ការ នេះ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាចង្ហាន់ប្រចាំថ្ងៃដល់ព្រះសង្ឃ តាជី យាជី និងកូនសិស្ស ដែលគង់និងស្នាក់នៅសិក្សារៀនសូត្រ ប្រតិបត្តិធម៌នៅក្នុងវត្ត បានឆាន់និងទទួលទាន។ ម្យ៉ាងទៀតក៏ទទួលបាននូវបន្លែផ្លែឈើធម្មជាតិ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ គ្មានជាតិគីមី ជាគុណប្រយោជន៍ ចំពោះព្រះសុខភាពនិងសុខភាព។ ចំណែកបន្លែ ផ្លែឈើមួយចំនួនទៀត ក៏ត្រូវបានផ្តល់ជាទានសម្រាប់បរិស័ទចំណុះជើងវត្តផងដែរ។
ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍ថា កន្លងមកក្រសួងធម្មការនិងសាសនា សហការជាមួយគណៈសង្ឃនាយកទាំងពីរគណៈ បានធ្វើការណែនាំដល់ព្រះមន្ត្រីសង្ឃមូលដ្ឋានគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ មន្ទីរធម្មការនិងសាសនាគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត ជាពិសេសព្រះចៅអធិការគ្រប់វត្តនៅទូទាំងប្រទេស គប្បីយកព្រះទ័យនិងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ក្នុងការរៀបចំ វត្តអារាមនីមួយៗ ឱ្យមានការដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការលើផ្ទៃដីវត្ត តាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបាន ក្នុងនោះមានដូចជា ស្ពៃ គ្រប់មុខ ខាត់ណា សាលាដ ត្រសក់ ត្រកួន ត្រឡាច ល្ពៅ និងដំណាំជីគ្រប់ប្រភេទ ដើម្បីធានាដល់ការប្រើប្រាស់ សម្រាប់បំពេញតម្រូវការជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងដើម្បីសម្រាលដល់ការទ្រទ្រង់ចង្ហាន់ប្រចាំថ្ងៃរបស់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្ត ទទួលបានបន្លែបង្ការធម្មជាតិ ដែលមានគុណប្រយោជន៍ដល់សុខភាព និងពង្រឹងសាមគ្គីភាព ព្រមទាំងការទំនុកបម្រុងរវាងព្រះសង្ឃនិងពុទ្ធបរិស័ទ ទៅវិញទៅមក។
សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនី និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរចំពោះព្រះវិន័យសំវរ រិន សុផុន ព្រះចៅអធិការវត្តធម្មវិបស្សនារាម (វត្តតាភេម) ដែលបានយកព្រះទ័យទុកដាក់ចាត់ឱ្យអាចារ្យ គណៈកម្មការ ក្មេងវត្ត ជួយរៀបចំឈូសឆាយដីនិងធ្វើរងសម្រាប់ដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការបន្ទាប់បន្សំ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រះអង្គថែមទាំងបំផុសឱ្យពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តចូលរួមនូវសកម្មភាពដាំបន្លែនៅតាមគេហដ្ឋានដែលមានដីទំនេររៀងៗខ្លួនផងដែរ។ សកម្មភាពទាំងនេះពិតជាឆ្លើយតបបានយ៉ាងសមស្របទៅនឹងសភាពការណ៍បច្ចុប្បន្នដែលពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនូវវិបត្តិជាសាកល ហើយក៏ស្របទៅនឹងទ្រឹស្តី មត្តញ្ញុតាធម៌ (ការរស់នៅដោយភាពស្គាល់ប្រមាណ) របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាអង្គម្ចាស់ ដែលទ្រង់សម្តែងឱ្យពុទ្ធបរិស័ទញ៉ាំងជីវិតប្រព្រឹត្តិទៅក្នុងភាពស្គាល់ប្រមាណ និងស្គាល់ភាពគ្រប់គ្រាន់។ ចំណែកបច្ចេកទេសដាំដុះបន្លែបង្ការ គណៈសង្ឃរាជធានី-ខេត្ត មន្ទីរធម្មការនិងសាសនា ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទទាំងអស់ត្រូវសហការជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសជំនាញផ្នែកកសិកម្ម ដើម្បីជួយផ្នែកបច្ចេកទេស ដាំដុះ ការប្រើប្រាស់ពូជ និងជីធម្មជាតិជាដើម សំដៅធានាបាននូវបច្ចេកទេសត្រឹម ត្រូវក្នុងដំណើរការដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការឱ្យមានភាពល្អប្រសើរនិងវឌ្ឍនភាពទៅមុខជានិច្ច។

សម្តេចព្រះសង្ឃនាយករងទី៣ និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានជំរុញលើកទឹកព្រះទ័យ ទឹកចិត្តឱ្យព្រះគ្រូចៅអធិការ និងព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គ ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទ ចំណុះជើងវត្តទាំងអស់ យកព្រះទ័យ និងយកចិត្តទុកដាក់ ខិតខំប្រឹងប្រែងបន្តនិរន្តភាពនៃការដាំដុះនេះឱ្យកាន់តែផលផុស ដើម្បីអភិវឌ្ឍវត្តឱ្យប្រែក្លាយទៅជា រមណីយដ្ឋានបៃតង ជាវត្តគំរូសម្រាប់ឱ្យវត្តដទៃៗទៀតនៅទូទាំងប្រទេសបានយកតម្រាបតាម និងដើម្បីរក្សាបានសុខមាលភាពល្អទាំងផ្លូវកាយនិងផ្លូវចិត្ត ស្របតាមព្រះពុទ្ធដីការ ទ្រង់សម្តែងទុកថា អរោគ្យាបរមា លាភា ភាពមិនមានរោគ ជាលាភដ៏ប្រសើរ។ លើសពីនេះ សម្តេចព្រះសង្ឃនាយករងទី៣ និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានស្នើឱ្យគ្រប់វត្តអារាមនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចូលរួមអនុវត្តតាមសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា រួមជាគណៈសង្ឃនាយក ស្តីពីការ ដាំបន្លែ បង្ការ និងដើមឈើហូបផ្លែ លើផ្ទៃដីវត្តដែលទំនេរ ហើយចូលរួមបង្កើនបរិស្ថានស្អាត ស្របតាមអភិក្រម ស៣ របស់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនាដែលបាន ដាក់ឱ្យអនុវត្តសម្រាប់វត្តអារាមនៅទូទាំងប្រទេស។
លើសពីនេះ សម្តេចព្រះពុទ្ធជ័យមុនីបណ្ឌិត និងឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានចម្រើនពរនិងអញ្ជើញពុទ្ធបរិស័ទទាំងទីជិតទីឆ្ងាយព្រមទាំងយុវជនយុវនារីឱ្យចូលមកធ្វើ បុណ្យសុន្ទរទាននៅក្នុងវត្តធម្មវិបស្សនារាម (ហៅវត្តតាភេម) ព្រមទាំងទស្សនាសួនបន្លែសរីរាង្គដែលតាជីយាយជី និងក្មេងវត្ត ព្រមទាំងព្រះសង្ឃបានដាំ ក្រោមព្រះគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់ព្រះវិន័យសំវរ រិន សុផុន ព្រះចៅអធិការ ស្របតាមសេចក្តីណែនាំរបស់គណៈសង្ឃនាយកទាំងពីរគណៈ និងក្រសួងធម្មការនិងសាសនា។
នាឱកាសនោះដែរ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានប្រគេនទេយ្យវត្ថុ បច្ច័យ គ្រឿងបរិក្ខារមួយចំនួន និង ជីសរីរាង្គបូកាឈឺរ៉ា (BOKACHIRA) ដែលជាផលិតផលខ្មែរ ផលិតនៅក្នុងស្រុកកំពង់ត្របែក ខេត្តព្រៃវែង ដល់ព្រះចៅអធិការវត្ត ព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គ ព្រមទាំងអាចារ្យ គណៈកម្មការវត្ត លោកតា លោកយាយផងដែរ។

(ខេត្តព្រៃវែង) នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម បណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា និងលោកជំទាវ បានអញ្ជើញទៅថ្វាយបង្គំព្រះសីលវុឌ្ឍចារ្យ អ៊ឹម ទៀង ព្រះចៅអធិការវត្តសិរិសាគរដូនស្តើង ស្ថិតនៅភូមិស្វាយ ព្រឹម ឃុំសេនារាជឧត្តម ស្រុកព្រះស្តេច ខេត្តព្រៃវែងដើម្បី ពិនិត្យមើលការដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការ ដើម្បីចូលរួមចំណែក ទ្រទ្រង់ជីវភាពរបស់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តទាំងមូល ដោយមានការអញ្ជើញចូលរួមអមដំណើរពីសំណាក់ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីរាជការ និងលោកប្រធានមន្ទីរធម្មការនិងសាសនា ព្រមទាំងអាជ្ញាធរ មូលដ្ឋានផងដែរ ។

ជាកិច្ចស្វាមគមន៍ ព្រះសីលវុឌ្ឍចារ្យ ព្រះចៅអធិការវត្ត បានថ្លែងអំណរគុណឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី ទាំងអស់ដែលបានឆ្លៀតពេលដ៏មមាញឹក អញ្ជើញចូលមកទស្សនាវត្តសិរិសាគរដូនស្តើង ព្រមទាំងមានព្រះសង្ឃដីបញ្ជាក់ជូនអំពីស្ថានភាពរបស់វត្តថា បច្ចុប្បន្នវត្តមានព្រះសង្ឃសរុប១៦អង្គ ផ្ទៃដីសរុបជាង៤ហិកតា មានស្រះទឹកចាស់ចំនួន២ និងស្រះថ្មីចំនួន១ ដែលមានប្រវែង២០០ម៉ែត្រ និងជម្រៅ៣ម៉ែត្រ។ ផ្ទៃដីវត្តមួយចំនួនបានប្រើប្រាស់ទៅលើការរធ្វើកសិកម្មដាំបន្លែ បង្ការ និងដើមឈើហូបផ្លែ។ ព្រះតេជគុណបានបញ្ជាក់ថា ការផ្តួចផ្តើមគំនិតឱ្យព្រះសង្ឃ អាចារ្យ និងគណៈកម្មការវត្តដាំដុះបន្លែ បង្ការ និង ដើមឈើហូបផ្លែនេះ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាចង្ហាន់ចំពោះព្រះសង្ឃ តាជី យាជី និងកូនសិស្ស ដែលគង់និងស្នាក់នៅសិក្សារៀនសូត្រ ប្រតិបត្តិធម៌នៅក្នុងវត្ត បានឆាន់និងទទួលទាន។ ម្យ៉ាងទៀតក៏ទទួលបាននូវបន្លែផ្លែឈើធម្មជាតិ ដែលមានគុណភាពខ្ពស់គ្មានជាតិគីមី ល្អចំពោះព្រះសុខភាពនិងសុខភាព។ ចំណែកបន្លែផ្លែឈើមួយចំនួនទៀត ក៏ត្រូវបានផ្តល់ជាទានសម្រាប់បរិស័ទចំណុះជើងវត្តផងដែរ។

ក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍ថាកន្លងមកក្រសួងធម្មការនិងសាសនា សហការជាមួយគណៈសង្ឃ នាយកទាំងពីរគណៈ បានធ្វើការណែនាំដល់ព្រះមន្ត្រីសង្ឃមូលដ្ឋានគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ មន្ទីរធម្មការនិងសាសនាគ្រប់រាជធានី-ខេត្ត ជាពិសេសព្រះចៅអធិការគ្រប់វត្តនៅទូទាំងប្រទេស គប្បីយកព្រះទ័យនិងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់ក្នុងការរៀបចំវត្តអារាមនីមួយៗ ឱ្យមានការដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការលើផ្ទៃដីវត្ត តាមលទ្ធភាពដែលអាចធ្វើទៅបាន ក្នុងនោះមានដូចជា ស្ពៃគ្រប់មុខ ខាត់ណា សាលាដ ត្រសក់ ត្រកួន ត្រឡាច ល្ពៅ និងដំណាំជីគ្រប់ប្រភេទ។ល។ ឱ្យបានស្រស់បំព្រងគ្រប់រដូវកាលប្រកបដោយនិរន្តរភាព ដើម្បីធានាដល់ការប្រើប្រាស់ សម្រាប់បំពេញតម្រូវការជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងដើម្បីសម្រាលដល់ការទ្រទ្រង់ជីវភាពរស់នៅ ប្រចាំថ្ងៃរបស់ព្រះសង្ឃ និងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្ត ទទួលបានបន្លែបង្ការធម្មជាតិ ដែលមានគុណប្រយោជន៍ដល់សុខភាព និងពង្រឹងសាមគ្គីភាព ព្រមទាំងការទំនុកបម្រុងទៅវិញទៅមកនៅក្នុងសហគមន៍។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរចំពោះព្រះសីលវុឌ្ឍចារ្យ ព្រះចៅអធិការវត្តសិរិសាគរដូនស្តើង ដែលបានយកព្រះទ័យទុកដាក់ដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការបន្ទាប់បន្សំ ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជាចង្ហាន់ដល់ព្រះសង្ឃ មិនតែប៉ុណ្ណោះ ព្រះអង្គថែមទាំងបំផុសឱ្យពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តចូលរួមនូវសកម្មភាពដាំបន្លែនៅតាមគេហដ្ឋានដែលមានដីទំនេររៀងៗខ្លួនផងដែរ។ សកម្មភាពទាំងនេះ ពិតជាឆ្លើយតបបានយ៉ាងសមស្របទៅនឹងសភាពការណ៍បច្ចុប្បន្នដែលពិភពលោកកំពុងជួបប្រទះនូវវិបត្តិជាសាកល ហើយក៏ស្របទៅនឹងទ្រឹស្តី មត្តញ្ញុតាធម៌ (ការរស់នៅដោយភាពស្គាល់ប្រមាណ) របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាអង្គម្ចាស់ ដែលទ្រង់សម្តែងឱ្យពុទ្ធបរិស័ទញ៉ាំងជីវិតប្រព្រឹត្តិទៅក្នុងភាពស្គាល់ប្រមាណនិងស្គាល់ភាពគ្រប់គ្រាន់។ ចំណែកបច្ចេកទេសដាំដុះបន្លែបង្ការ គណៈសង្ឃរាជធានី-ខេត្ត មន្ទីរធម្មការនិងសាសនា ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទទាំងអស់ ត្រូវសហការជាមួយអាជ្ញាធរពាក់ព័ន្ធ ជាពិសេសមន្ត្រីជំនាញផ្នែកកសិកម្ម ដើម្បីជួយ ផ្នែកបច្ចេកទេសដាំដុះ ការប្រើប្រាស់ពូជ និងជីធម្មជាតិជាដើមសំដៅធានាបាននូវបច្ចេកទេសត្រឹមត្រូវក្នុងដំណើរការដាំដំណាំនិងបន្លែបង្ការឱ្យមានភាពល្អប្រសើរនិងវឌ្ឍនភាពទៅមុខជានិច្ច។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតប្រធានប្រតិភូ បានជំរុញលើកទឹកព្រះទ័យ ឱ្យព្រះគ្រូចៅអធិការ និងព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គ ព្រមទាំងពុទ្ធបរិស័ទចំណុះជើងវត្តទាំងអស់ យកព្រះទ័យ និងយកចិត្តទុកដាក់ ខិតខំប្រឹងប្រែងបន្តនិរន្តភាពនៃការដាំដុះនេះឱ្យកាន់តែផលផុស ដើម្បីអភិវឌ្ឍវត្តឱ្យប្រែក្លាយទៅជាវត្តគំរូសម្រាប់ឱ្យវត្តដទៃៗទៀតនៅទូទាំងប្រទេសបានយកតម្រាប់តាមផង និងដើម្បីរក្សាបានសុខមាលភាពល្អផង ស្របតាមព្រះពុទ្ធដីការ ទ្រង់សម្តែងទុកថា អរោត្យា បរមា លាភា ភាពមិនមានរោគ ជាលាភដ៏ប្រសើរ។ លើសពីនេះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានស្នើឱ្យគ្រប់វត្តអារាមនៅទូទាំងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ចូលរួមអនុវត្តតាមសេចក្តីណែនាំរបស់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា រួមជាគណៈសង្ឃនាយក ស្តីពីការដាំបន្លែបង្ការ និងដើមឈើហូបផ្លែ លើផ្ទៃដីវត្តដែលទំនេរហើយចូលរួមបង្កើនបរិស្ថានស្អាត ស្របតាមអភិក្រម ស៣ របស់ក្រសួងធម្មការនិងសាសនាដែលបានដាក់ឱ្យអនុវត្តសម្រាប់ វត្តអារាមនៅទូទាំងប្រទេស។

ឱកាសនោះដែរ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រីក៏បាននាំយកនូវទេយ្យវត្ថុបច្ច័យ និងគ្រឿងបរិក្ខារមួយចំនួនប្រគេនដល់ព្រះចៅអធិការវត្ត ព្រមទាំងប្រគេនពរគ្រប់ប្រការនាឱកាសឆ្នាំថ្មី ដល់ចៅអធិការវត្តសិរិសាគរដូនស្តើង និងព្រះសង្ឃគ្រប់ព្រះអង្គ ព្រមទាំងអាចារ្យ គណៈកម្ម លោកតា លោកយាយ សូមបានសមប្រកបដោយពុទ្ធពរបួនប្រការគឺ អាយុ វណ្ណៈ សុខៈ ពលៈ កុំបីប្រែក្លាយជាបការៈដទៃឡើយ។

ឆ្លៀតក្នុងឱកាសនេះដែរ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី និងលោកជំទាវ ព្រមទាំងគណៈប្រតិភូបានបន្តដំណើរទៅពិនិត្យមើលការដាំដំណាំបន្លែបង្ការ និងដើមឈើហូបផ្លែ នៅរមណីយដ្ឋានធម្មជាតិសុខារ៉ាវី ឋិតនៅក្នុងឃុំកំពង់ត្របែក ស្រុកកំពង់ត្របែក ខេត្តព្រៃវែង។ មហាឧបាសក អៀង សុធារ៉ា និងលោកស្រី ស្ថាបត្យករ យិន ដារ៉ាវី ស្ថាបនិករមណីយដ្ឋានធម្មជាតិសុខារ៉ាវី បានគោរពជម្រាបជូនឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី ថារមណីយដ្ឋាននេះកសាងឡើង នៅដើមឆ្នាំ២០២០ លើផ្ទៃទំហំជិត៨០ ហិកតា ក្នុងគោលបំណងដើម្បីលើកកម្ពស់សាសនា និងបរិស្ថាន បង្កើតបរិយាកាសព្រមទាំងសកម្មភាពល្អៗ ឱ្យកើតជាប្រយោជន៍ដល់ភ្ញៀវដែលចូលមកទស្សនាទទួលបាននូវសុខុមាលផ្លូវចិត្តនិងសុខុមាលភាពផ្លូវកាយល្អ តាមរយៈការដាំដើមឈើគ្រប់ប្រភេទជាង ១០ម៉ឺនដើម និងបន្លែសិរីរាង្គ គ្មានជាតិគីមីលើផ្ទៃដីជាង ៣ហិកតាដោយប្រើជីធម្មជាតិដែលផលិតក្នុងស្រុក។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានកោតសរសើរនូវគំនិតផ្តួចផ្តើមកសាងរមណីយដ្ឋានសុខារ៉ាវីនេះឡើង និងជំរុញលើកទឹកចិត្តដល់ មហាឧបាសក អៀង សុធារ៉ា និងលោកស្រី ស្ថាបត្យករ យិន ដារ៉ាវី ឱ្យបន្តកិច្ចការនេះឱ្យបានកាន់តែល្អប្រសើរសម្រាប់ការចូលរួមលើកកម្ពស់គុណភាពនៃជីវភាពរបស់ប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមូលដ្ឋាន៕

(រាជធានីភ្នំពេញ)៖ នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី កិត្តិបណ្ឌិត អំ លីមហេង សម្តេចព្រះសង្ឃនាយក គណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងធម្មការនិងសាសនា បានយាងនិងអញ្ជើញជាព្រះរាជាធិបតី និងអធិបតី ក្នុងពិធីបិទវគ្គសង្ឃាភិបាលបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីសង្ឃ ជំនាន់ទី២ វគ្គ១ ស្តីពី «ការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចសង្ឃ» ដែលរៀបចំឡើងដោយគណៈសង្ឃនាយក គណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅវត្តសុវណ្ណមុនីសាគរ (សំរោងអណ្តែត) ខណ្ឌសែនសុខ រាជធានីភ្នំពេញ។

ពិធីនេះ មានការយាង និមន្ត និងអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់ សម្តេចព្រះសង្ឃនាយក សម្តេចព្រះសង្ឃនាយករង សម្តេច ព្រះរាជាគណៈ ព្រះមន្ត្រីសង្ឃ និងព្រះសិក្ខាកាម ព្រះថេរានុត្ថេរៈគ្រប់ព្រះអង្គ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ជាថ្នាក់ដឹកនាំ មន្ត្រីរាជការ នៃក្រសួងធម្មការនិងសាសនា និងពុទ្ធបរិស័ទយ៉ាងច្រើនកុះករ។

តាមរយៈរបាយការណ៍បូកសរុបលទ្ធផលនៃវគ្គសង្ឃាភិបាលបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីសង្ឃ របស់ សម្តេចព្រះមង្គលមុនីរង្សី ហ៊ូ ឈីវនាថ ព្រះប្រធានលេខាធិការដ្ឋានគណៈសង្ឃនាយក គណៈមហានិកាយ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងព្រះរាជសង្កថារបស់ សម្តេចព្រះមហាសុមេធាធិបតី កិត្តិបណ្ឌិត អំ លីមហេង​ បានបង្ហាញថា ការរៀបចំវគ្គសង្ឃាភិបាលបណ្តុះបណ្តាលមន្ត្រីសង្ឃ ជំនាន់ទី២ វគ្គ១ នេះ ប្រារព្ធឡើងក្នុងគោលបំណងដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកចំណេះដឹង ចំណេះធ្វើ និងសមត្ថភាពជាក់លាក់ដល់ព្រះមន្ត្រីសង្ឃគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ក្នុងការអនុវត្តភារកិច្ចការងាររដ្ឋបាល និងការគ្រប់គ្រងកិច្ចការសង្ឃ ទាំងផ្នែកធម៌ វិន័យ និងរដ្ឋបាលសម័យថ្មី ដើម្បីលើកកម្ពស់គុណវុឌ្ឍិ ប្រសិទ្ធភាពនិងស័ក្តិសិទ្ធភាព នៃ អភិបាលកិច្ចសង្ឃ សមស្របទៅនឹងបរិបទសង្គមសកលភាវូបនីយកម្ម និងបរិវត្តកម្មឌីជីថល ធានាបាននូវអភិបាលកិច្ច និងការដឹកនាំស្ថាប័នសង្ឃ វត្តអារាម ឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព ប្រព័ន្ធភាព ព្រមទាំងភាពសមស្របនឹងការអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ។

ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះ ឯកឧត្តមបណ្ឌិត ចាយ បូរិន បាន កោតសរសើរ និងវាយតម្លៃខ្ពស់ ចំពោះសម្តេចជាអម្ចាស់ សម្តេច និងព្រះមន្ត្រីសង្ឃគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ព្រះឧទ្ទេសាចារ្យ គ្រូឧទ្ទេស ព្រមទាំងភាគីពាក់ព័ន្ធ ដែលបានធ្វើបទបង្ហាញ ផ្តល់នូវចំណេះដឹងបន្ថែមដល់ព្រះសិក្ខាកាម និងបានសហការឧបត្ថម្ភរៀបចំវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះឡើង ក្នុងគោលបំណងដើម្បីពង្រឹងព្រះសមត្ថភាព ចំណេះ ជំនាញ បទពិសោធ និងជំរុញការអនុវត្តព្រះករណីយកិច្ចឱ្យកាន់តែមានប្រសិទ្ធភាព និងស័ក្តិសិទ្ធភាព របស់ព្រះមន្ត្រីសង្ឃគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ព្រមទាំងការអនុវត្តលិខិតបទដ្ឋាន គោលការណ៍ណែនាំនានា សង្ឃប្រកាសពាក់ព័ន្ធនឹងការដឹកនាំ ការគ្រប់គ្រងកិច្ចការពុទ្ធសាសនារបស់គណៈសង្ឃ រាជធានី ខេត្ត ក្រុង ស្រុក ខណ្ឌ ស្របតាមកម្មវិធីគោលនយោបាយ និងយុទ្ធសាស្ត្របញ្ចកោណដំណាក់កាលទី១ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី ៧ នៃរដ្ឋសភា ក្រោមការដឹកនាំប្រកបដោយភាពប្រាកដនិយមរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី មានប្រសាសន៍សង្កត់ធ្ងន់ថា មនុញ្ញផលដែលកើតចេញពីវគ្គបណ្តុះបណ្តាលនេះ និងជួយជំរុញដំណើរការ អភិវឌ្ឍវិស័យពុទ្ធិកសិក្សា សាសនូបត្ថម្ភក៍ សាសនផ្សព្វផ្សាយ សាធារណូបការ និងកិច្ចការសាធារណសង្គ្រោះ ក្នុងវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនានៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឱ្យរិតតែមានភាពរីកចម្រើនជាភិយ្យោភាព។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់បន្ថែមថា ដើម្បីឱ្យការអភិរក្ស និងការអភិវឌ្ឍព្រះពុទ្ធសាសនាធានាបាននូវនិរន្តរភាព ក្រសួងធម្មការនិងសាសនា រួមជាមួយនឹងគណៈសង្ឃនាយក បានដាក់ចេញនូវយន្តការជាច្រើន សំដៅដឹកនាំ និងគ្រប់គ្រងវិស័យព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរឱ្យមានការរីកចម្រើន និងរឹងមាំ ក្នុងនោះក៏មាន អភិក្រម ប ៥ រួមមាន៖

ប-ទី១ បព្វជ្ជា គឺការពង្រឹងយន្តការនៃការបំបួសរបស់ព្រះឧបជ្ឈាយ៍ និងការចូលមកបព្វជ្ជារបស់កុលបុត្រទាំងឡាយនៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ធ្វើយ៉ាងណាឱ្យសង្គតិភាពទៅនឹងពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ និងពុទ្ធានុញ្ញាត ដើម្បីរក្សាការពារព្រះពុទ្ធសាសនាមិនឱ្យធ្លាក់ទៅរកឱនភាព។ ប-ទី២ បរិយត្តិ គឺការពង្រឹងការសិក្សារៀនសូធ្យ និងការប្រតិបត្តិនូវ គន្ថធុរៈ គឺការសិក្សាស្វែងយល់នូវព្រះពុទ្ធដីការ និងវិបស្សនាធុរៈ គឺការធ្វើឱ្យជាក់ច្បាស់នូវព្រះពុទ្ធដីការទាំងនោះតាមរយៈការប្រតិបត្តិ។ ក្រៅពីនេះ ក៏ត្រូវចាំបាច់សិក្សានូវលោកបរិយត្តិផងដែរ មានដូចជាច្បាប់ប្រទេស លិខិតបទដ្ឋាន សារាចរណែនាំ សង្ឃប្រកាសនានា គោលការណ៍ណែនាំ និងសុវិជ្ជាផ្សេងៗទៀត ដូចជាការសិក្សាបច្ចេកវិទ្យាជាដើម។ ប-ទី៣ បដិបត្តិ គឺការពង្រឹងការប្រតិបត្តិធម៌វិន័យ និងការពង្រឹងការអនុវត្តតាមច្បាប់ លិខិតបទដ្ឋាន សង្ឃប្រកាស សារាចរណែនាំ ព្រមទាំង គោលការណ៍ណែនាំនានា ដើម្បីកាត់បន្ថយ និងឈានទៅ លុបបំបាត់សកម្មភាពអសកម្ម និងអធិករណ៍នៅក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ឱ្យបានជាអតិបរមា។ ប-ទី៤ បដិវេធៈ គឺការបង្កើតឱ្យមានយន្តការ តាមដាន ត្រួតពិនិត្យ និងវាយតម្លៃ ទៅលើការអនុវត្ត ដើម្បីធានាឱ្យបានលទ្ធផលតាមការរំពឹងទុក បើមានភាពខ្វះខាត ឬខ្វះចន្លោះត្រង់ចំណុចណា ត្រូវកែតម្រូវឱ្យបានល្អទាន់ពេលវេលា។ ប-ទី៥ បព្វាជនីយកម្ម គឺការអនុវត្តទោស ក្នុងករណីរកឃើញមានភាពអសកម្មណាមួយដែលកើតចេញពីការមិនអនុវត្តតាមព្រះវិន័យ ច្បាប់រដ្ឋ លិខិតបទដ្ឋាន សារាចរណែនាំ សង្ឃប្រកាសនានា និងតួនាទីភារកិច្ច ដែលបានកំណត់រួចហើយនោះ ព្រះមន្ត្រីសង្ឃ ដែលមានតួនាទីដឹកនាំគ្រប់គ្រងគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ត្រូវធ្វើការវះកាត់តាមរយៈ ១.ដាស់តឿន ២.ដកតួនាទី ៣.ដាក់ទណ្ឌកម្ម ៤.ដេញចោល ឬផ្សឹកចោល។ ការអនុវត្តវិធានការនេះ គឺមិនត្រឹមតែលុបបំបាត់នូវភាពអសកម្ម និងទប់ស្កាត់អលជ្ជីបុគ្គលប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដើម្បីធានាបាននូវប្រសិទ្ធភាពនៃការដឹកនាំ គ្រប់គ្រង និងអភិបាលកិច្ចសង្ឃ ធ្វើឱ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលជាសាសនារបស់រដ្ឋ មានការរីកចម្រើនរុងរឿងជានិច្ចនិរន្តរ៍។

មុននឹងបញ្ចប់ ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្វាយ ប្រគេននូវទស្សនទានមួយចំនួនរួមមាន៖

១. ព្រះធម៌វិន័យ គឺជាគ្រឹះដំបូង និងសំខាន់បំផុតសម្រាប់ការតាំងនៅស្ថិតស្ថេររបស់ព្រះពុទ្ធសាសនា ដូច្នេះនៅក្នុងអង្គ ប្រកបនៃការកសាងអភិបាលកិច្ចសង្ឃ ពិតជាមិនអាចកាត់ផ្តាច់ពី «ព្រះធម៌ វិន័យ» បានឡើយ។ ការណ៍នេះ ព្រះមន្ត្រីសង្ឃគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ត្រូវយកព្រះទ័យទុកដាក់គោរពឱ្យបានម៉ឺងម៉ាត់នូវពុទ្ធានុញ្ញាត និងពុទ្ធប្បញ្ញត្តិ។

២. នៅក្នុងយុគសម័យដែលព័ត៌មានរីករាលដាលលឿន សកម្មភាពមិនសមរម្យរបស់ភិក្ខុ-សាមណេរតែមួយអង្គ អាចប៉ះ ពាល់ដល់តម្លៃព្រះពុទ្ធសាសនាទាំងមូល។ ដូច្នេះ ការពង្រឹងអភិបាលកិច្ចសង្ឃ តាមរយៈការត្រួតពិនិត្យ និងការអប់រំទូន្មានតាមគន្លងព្រះវិន័យ គឺជាកិច្ចការអាទិភាព និងបន្ទាន់បំផុត។

៣. សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងធនធាន និងទ្រព្យសម្បត្តិវត្តអារាម៖ ដើម្បីធានាបាននូវអភិបាលកិច្ចល្អ ទាមទារឱ្យមានតម្លាភាពក្នុងការគ្រប់គ្រងបច្ច័យ និងទ្រព្យសម្បត្តិសាសនា ដោយត្រូវរៀបចំបញ្ជីសារពើភណ្ឌដីធ្លី និងថវិកាវត្តឱ្យមានរបៀបរៀបរយ ដើម្បីបញ្ចៀសកុំឱ្យកើតមានវិវាទ។

៤. ក្នុងសម័យឌីជីថល អភិបាលកិច្ចសង្ឃត្រូវបញ្ចូលការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព្រះធម៌ និងការអប់រំ។ ដូច្នេះត្រូវបណ្តុះបណ្តាលព្រះសង្ឃឱ្យមានចំណេះជំនាញផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីទប់ទល់នឹងមតិអវិជ្ជមាន និងត្រូវចេះប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមក្នុងផ្លូវវិជ្ជមាន ដើម្បីអប់រំដល់ពុទ្ធបរិស័ទ។

ឯកឧត្តមបណ្ឌិតរដ្ឋមន្ត្រី បានថ្វាយព្រះពរ ប្រគេនពរ និងជូនពរ ដល់សម្តេចជាអម្ចាស់ សម្តេច ព្រះរាជាគណៈ ព្រះមន្ត្រីសង្ឃ ព្រះថេរានុត្ថេរៈគ្រប់ព្រះអង្គ ឯកឧត្តម លោកជំទាវ គ្រូឧទ្ទេស លោក លោកស្រី លោកយាយ លោកតា និងអង្គពិធីទាំងមូល សូមបានសមប្រកបដោយពរទាំងបួនប្រការ គឺអាយុ វណ្ណៈ សុខៈ និងពលៈ កុំបីប្រែក្លាយទៅជាប្រការដទៃឡើយ៕